- Tek yumurta ikizlerinin %100 aynı olmadığını ve aynı DNA ile başlasalar bile zamanla genetik farklılıklar oluşabildiğini (1)
- Hücreler kopyalanırken hatalar oluştuğunu, DNA replikasyonu sırasında küçük mutasyonlar meydana gelebildiğini (2),
- Aynı genlere sahip kişilerin farklı hastalıklara yakalanabileceğini (3),
- Epigenetik sayesinde genlerin açılıp kapanabildiğini ve DNA değişmeden gen ifadesinin değişebildiği (4),
- Yaşam tarzının DNA’nın çalışma şeklini değiştirdiğini; beslenme, stres ve çevre gen aktivitesini etkileyebildiğini (5),
- Tek yumurta ikizlerinin parmak izlerinin bile farklı olduğunu (6),
- Beyinlerinin zamanla farklı gelişebildiğini, genetiklerinin aynı olsa bile beyin yapısının değişebildiğini (7),
- Genetik testlerin küçük DNA farklarını tespit edebildiğini ve gelişmiş dizileme teknolojileri ile bunun saptanabildiğini (9),
- %100 aynı insan geni diye bir şey olmadığını, tek yumurta ikizlerinin bile tamamen aynı olmadığını (10),
- Kök hücre nakli sonrası DNA’nın değişebileceğini, kan hücrelerinin donör DNA’sı taşıyabildiğini (11),
- Aynı vücutta iki farklı DNA olabileceğini; bu duruma kimerizm denildiğini (12),
- Adli analizlerde kafa karışıklığı yaratabileceğini, DNA örneklerinin farklı sonuçlar verebildiğini (13),
- Saç ve kan DNA’sının farklı çıkabileceğini, nakil sonrası farklı doku DNA’larının oluşabileceğini (14),
- Bağışıklık sisteminin tamamen değişebileceğini, donör hücrelerinin yeni bağışıklık sistemi oluşturabileceğini (15),
- Aynı ortamda büyüyen ikizlerin bile bambaşka karakterlere sahip olabildiğini biliyor musunuz? (8)
Çünkü genetik sadece başlangıç!
KAYNAKÇA
- Jonsson, H., Sulem, P., Kehr, B., et al. (2015). Parental influence on human germline de novo mutations in monozygotic twins (Monozygotik ikizlerde genom farklılıkları). Nature Genetics, 47(11), 1262–1267. https://doi.org/10.1038/ng.3413
- Acuna-Hidalgo, R., Veltman, J. A., & Hoischen, A. (2016). New insights into the generation and role of de novo mutations in health and disease (DNA replikasyonu ve somatik mutasyonlar). Nature Reviews Genetics, 17(9), 567–580. https://doi.org/10.1038/nrg.2016.104
- World Health Organization. (2020). Genetics and human health (Genetik yatkınlık ve çevre ilişkisi). https://www.who.int
- Feinberg, A. P. (2018). The key role of epigenetics in human disease prevention and mitigation (Epigenetik mekanizmalar). New England Journal of Medicine, 378(14), 1323–1334. https://doi.org/10.1056/NEJMra1402513
- Zhang, T. Y., & Meaney, M. J. (2010). Epigenetics and the environmental regulation of the genome and its function (Yaşam tarzı ve gen ekspresyonu). Annual Review of Psychology, 61, 439–466. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.60.110707.163625
- Champod, C., Lennard, C., Margot, P., & Stoilovic, M. (2016). Fingerprints and other ridge skin impressions (2nd ed.) (Parmak izi oluşumu ve özgünlük). CRC Press.
- Bouchard, T. J., Jr., Lykken, D. T., McGue, M., Segal, N. L., & Tellegen, A. (1990). Sources of human psychological differences: The Minnesota Study of Twins Reared Apart (İkizlerde beyin gelişimi ve farklılaşma). Science, 250(4978), 223–228. https://doi.org/10.1126/science.2218526
- Plomin, R., & Daniels, D. (2011). Why are children in the same family so different? (Davranış genetiği ve ikiz çalışmaları). International Journal of Epidemiology, 40(3), 563–582. https://doi.org/10.1093/ije/dyq148
- Goodwin, S., McPherson, J. D., & McCombie, W. R. (2016). Coming of age: Ten years of next-generation sequencing technologies (Genom dizileme teknolojileri). Nature Reviews Genetics, 17(6), 333–351. https://doi.org/10.1038/nrg.2016.49
- 1000 Genomes Project Consortium. (2015). A global reference for human genetic variation (İnsan genetik varyasyonu). Nature, 526(7571), 68–74. https://doi.org/10.1038/nature15393
- Griffith, L. M., & Pavletic, S. Z. (2008). Chronic graft-versus-host disease and hematopoietic stem cell transplantation (Kök hücre nakli etkileri). Blood, 112(6), 2170–2176. https://doi.org/10.1182/blood-2008-03-143263
- Bensinger, W. I., & Appelbaum, F. R. (2011). Hematopoietic stem cell transplantation (Kimerizm ve transplantasyon). New England Journal of Medicine, 344(24), 1860–1872. https://doi.org/10.1056/NEJMra011003
- Butler, J. M. (2015). Advanced topics in forensic DNA typing: Interpretation (DNA analiz karmaşıklığı). Academic Press.
- Budowle, B., & van Daal, A. (2008). Forensically relevant SNP classes (Nakil sonrası DNA farkları). Biotechniques, 44(5), 603–610. https://doi.org/10.2144/000112810
- Leukemia & Lymphoma Society. (2021). Blood stem cell transplantation (Bağışıklık sistemi yeniden yapılanması). https://www.lls.org
Hazırlayan: Rümeysa Davutoğlu
Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi
5. Kat Hemşiresi


